Er zijn bij wat echt belangrijk is

Het gaat om wie iemand is en wat voor hem of haar van waarde is. Voor de één is dat het geloof in God, voor de ander zit het in relaties, natuur, muziek of herinneringen. - Maaike

Van zorgen naar ondersteunen bij het leven

“Het is een misverstand dat geestelijke verzorging alleen gaat over geloof”, vertelt Maaike. “Het gaat over alles wat het leven betekenis geeft. Geestelijke verzorging gaat over vragen rondom zingeving, levensbeschouwing en identiteit, juist wanneer het leven kwetsbaar wordt. “Het gaat om wie iemand is en wat voor hem of haar van waarde is. Voor de één is dat het geloof in God, voor de ander zit het in relaties, natuur, muziek of herinneringen. Vaak ligt het juist in kleine, alledaagse momenten. Eén van de uitdagingen is om er zó te zijn dat de ander zich gezien en van betekenis weet.” 

Van betekenis zijn

De afgelopen jaren is binnen Charim de nadruk verschoven van zorgen voor bewoners naar ondersteunen bij wat het leven betekenis geeft. “Als geestelijk verzorgers zijn we daar al veel langer mee bezig,” vertelt Maaike “Onze kerntaak is dat we ‘de ander tevoorschijn’ luisteren. We sluiten aan bij iemands levensverhaal, de waarden en wat voor iemand van betekenis is.” Dat kan op verschillende manieren. “Ik heb eens een kwartier met een bewoner naar de wolken gekeken. Dat leidde tot een gesprek over vroeger en zelfs tot een lied dat voor haar veel betekende. Zulke momenten maken verschil.”

Kennismaken en signaleren 

Als geestelijk verzorger maakt Maaike kennis met alle bewoners. “Dat eerste gesprek is laagdrempelig en open,” legt ze uit. “Het gaat niet meteen over grote levensvragen, maar over wie iemand is, waar iemand vandaan komt en wat belangrijk is.” 
Die aandacht heeft ze ook voor familie en naasten. “Als iemand bij ons komt wonen raakt dat nooit alleen de cliënt. Partners, kinderen en andere naasten maken hun eigen proces door. Soms sluiten zij aan bij een gesprek, soms hebben ze zelf behoefte aan een luisterend oor. Ook voor hen probeer ik er te zijn.” 

Maaike vertelt dat de vrijplaats die het vak biedt, belangrijk is. Net als de mogelijkheid om vertrouwelijk te spreken. “Vertrouwen is cruciaal. Wat iemand met mij deelt, blijft bij mij, tenzij de bewoner zelf aangeeft dat het gedeeld mag worden. Juist die veilige ruimte maakt het mogelijk om te spreken over kwetsbaarheid, angst, schuld, hoop of verlangen.” 

Palliatieve fase en stervensbegeleiding

In de palliatieve fase en rond het levenseinde wordt de rol van geestelijke verzorging vaak explicieter. “Zorgcollega’s verwijzen dan regelmatig naar ons door,” vertelt Maaike. Ze probeert dan ruimte te maken voor diepere levensvragen en te zoeken hoe iemand kracht kan vinden.   

In die fase zijn niet alleen cliënten, maar ook familie en naasten intens betrokken. “We begeleiden hen bij afscheid, rouw en morele vragen. Soms gaat het om woorden vinden voor wat niet meer te zeggen lijkt. Soms is het genoeg om er gewoon te zijn, samen stil te zijn. Ook dat hoort bij professionele aanwezigheid.”